22 сакавіка – Саракі
22 сакавіка – Саракі
22 сакавіка школьны двор запоўніўся звонкімі дзіцячымі галасамі. Вучні клікалі птушак і запрашалі вясну. Удзельнікі гуртка ”Фалькларынка“ і выхаванцы групы падоўжанага дня (а гэта ўсе пачаткоўцы) рабілі яркіх і прыгожых птушачак з паперы, спявалі заклічкі, гулялі, загадваючы жаданні, упрыгожвалі каляровымі стужкамі бярозку і, безумоўна, частаваліся дмашняй выпечкай. Трэба адзначыць, што ў шпакоўнях, якія штогод майструюць дзеці разам з бацькамі, ужо з’явіліся першыя жыхары. Дзеці шуткавалі, што ”шпакі на свята прыляцелі“.
Справа ў тым, што ў славян паўсюль існавала павер’е, што ў гэты дзень з цёплых краёў прылятаюць жаўрукі і прыносяць з сабой вясну. У гэты дзень ”шляхетны“ жаўрук павінен быў прыляцець. Бывае, што і раней прылятаюць, але тыя не вандроўныя: прыляціць і замерзне.
Пад Саракі жанчыны ставілі аладкі і рабілі з іх птушак ці сонейка (круглае пячэнне) або квадраты. У Беларусі лічылі, што ў гэты дзень першыя птушкі вяртаюцца з выраю і шукаюць сабе месца для гнездавання. У Гомельскай вобласці першых птушак так і называлі ”вырэямі“. Па народных павер'ях, гаспадарка, у якой ёсць гняздо ластаўкі, будзе шчаслівай.
Да вырабу жаўрукоў ахвотна дапушчаліся дзеці. Калі жаўрукі гатовы, некалькі птушачак садзілі на падаконнік, а акно адчынялі. Акрамя жаўрукоў з прэснага цеста пякліся вялікія бліны і добра падсушваліся. Іх звалі ”праснушкамі“. Пяклі жаўрукоў з кіслага цеста. Птушак раздавалі дзецям, і тыя з крыкам і звонкім смехам беглі ”заклікаць“ жаўрукоў, а з імі і вясну. Для гэтага печаных жаўрукоў прымацоўвалі да доўгіх палак і выбягалі з імі на пагоркі або насаджвалі птушачак на плоты і, збіўшыся ў кучу, што ёсць сілы спявалі:
Жавароначкі, прыляціце,
Вясну красную прынясіце,
А зімачку забярыце,
Бо зімачка надаела,
Усе хлебушкі пераела.
Вась і мы птушачак ла сябе запрасілі, каб хутчэй праганаць сцюжу, каб над нашай мірнай зямлёй закружылі белакрылыя буслы, а жаўранак кожную раніцу вітаў надыход новага мірнага дня.
Педагог дадатковай адукацыі Фёдарава Г.С.